Seminar on Empowering Youth through Creative and Innovative Thinking

The Xanana Gusmão Reading Room hosted a seminar on Thursday, 22 May 2025, titled “Empowering Youth through Creative and Innovative Thinking for Timor-Leste’s Future.” This event emphasized the importance of innovation, creativity, and youth leadership in shaping national progress and equipping young individuals with essential skills for development. The seminar featured Mr. Fidelis Leite Magalhães … Read more

Semináriu: Hakbiit Foin-sa’e sira Liuhosi Hanoin Kriativu no Inovativu ba Timor-Leste nia Futuru

Sala Leitura Xanana Gusmão organiza semináriu ida iha Kinta-feira, 22 Maiu 2025, ho títulu “Hakbiit Juventude liuhosi Pensamentu Kriativu no Inovativu ba Timor-Leste nia Futuru.” Eventu ida-ne’e subliña importánsia hosi inovasaun, kriatividade, no lideransa juventude nian hodi forma progresu nasionál no ekipa joven sira ho abilidade esensiál sira ba dezenvolvimentu. Semináriu ne’e konta ho Sr. … Read more

𝐒𝐞𝐫𝐢𝐦𝐨́𝐧𝐢𝐚 𝐄𝐧𝐭𝐫𝐞𝐠𝐚 𝐑𝐞𝐡𝐚𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐒𝐚𝐥𝐚 𝐋𝐞𝐢𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐗𝐚𝐧𝐚𝐧𝐚 𝐆𝐮𝐬𝐦𝐚̃𝐨

Iha loron 29 Abril 2025, serimónia entrega ofisiál ba Sala Leitura Xanana Gusmão (XGRR) ne’ebé foin reabilita ona iha Dili, Timor-Leste. Okaziaun importante ne’e sai posivel tanba apoiu jenerozu husi povu Japáun, ne’ebé fasilita husi Embai×ada Japáun iha Timor-Leste. Projetu reabilitasaun ne’e foka ba hadi’a biblioteka, Uma-Mahon, sentru espozisaun, moru, no trotoar, hodi kria ambiente … Read more

Handing Over Ceremony: Rehabilitation of the Xanana Gusmão Reading Room

On April 29, 2025, the official handover ceremony of the newly rehabilitated Xanana Gusmão Reading Room (XGRR) took place in Dili, Timor-Leste. This significant milestone was made possible through the generous support of the people of Japan, facilitated by the Embassy of Japan in Timor-Leste. The rehabilitation project focused on enhancing key spaces, including the … Read more

Seminar: Academician’s Perspective on Justice in Timor-Leste

On April 24, 2025, the Xanana Gusmão Reading Room hosted an academic seminar titled “Academician’s Perspective on Justice in Timor-Leste: Not According to Its Testimony,” featuring Mr. José Tomás Alves as the distinguished guest speaker. During the discussion, Mr. Alves shared insights into the current state of justice in Timor-Leste, acknowledging public concerns and criticisms … Read more

Semináriu: Perspetiva Akadémiku nian kona-ba Justisa iha Timor-Leste

Iha loron 24 fulan Abril tinan 2025, Sala Leitura Xanana Gusmão organiza semináriu akadémiku ida ho títulu “Perspetiva Akadémiku nian kona-ba Justisa iha Timor-Leste: La Tuir Ninia Sasin,” ne’ebé aprezenta Sr. José Tomás Alves nu’udar oradór konvidadu distintu. Durante diskusaun, Sr. Alexandre fahe hanoin sira kona-ba estadu atuál justisa nian iha Timor-Leste, hodi rekoñese preokupasaun públiku no krítika sira kona-ba ninia implementasaun. Nia hatudu katak justisa nu’udar konseitu ne’ebé luan, maibé ninia realizasaun depende ba instituisaun sira ne’ebé tane aas.

"José Tomás Alves ko'alia iha Sala Leitura Xanana Gusmão, dirije ba audiénsia durante semináriu kona-ba justisa iha Timor-Leste. Nia tuur iha meza ida ho mikrofone, halo jestu bainhira nia diskute prinsípiu judisiál sira no konsiénsia jurídiku públiku nian."
Sr. José Tomás Alves hato’o nia hanoin kona-ba sistema judisiál no konxiénsia legál iha Timor-Leste durante semináriu akadémiku iha Sala Leitura Xanana Gusmão iha loron 24 fulan-abríl tinan 2025.”

“Justisa realiza liuhosi instrumentu sira ne’ebé ita iha, liuhosi ita nia tribunál sira no entidade jurídika sira seluk”, nia afirma. “Maibé tribunál sira la implementa justisa mesak—sira presiza kooperasaun hosi entidade sira seluk, inklui prokuradór públiku sira, defensór, ofisiál justisa sira, no servisu apoiu tékniku sira. Hamutuk, sira forma ruin kotuk ba ita-nia sistema justisa nian.”

Nia subliña liután independénsia hosi desizaun judisiál sira, hodi esplika katak juis sira bazeia sira nia desizaun sira de’it ba provizaun konstitusionál no legál sira duké presaun esterna sira.

“Desizaun sira ne’ebé fó hosi tribunál aliña ho saida maka haktuir iha lei no konstituisaun. Juis sira la depende ba desizaun sira hosi entidade sira seluk, tantu públiku ka privadu. Sira nia desizaun sira bazeia ba lei, hodi garante justisa no imparsialidade.”

Tema xave ida hosi semináriu ne’e mak konxiénsia jurídika entre sidadaun sira, liuliu joven sira. Sr. Alexandre destaka importánsia atu eduka públiku kona-ba prosesu judisiál, tanba ema barak iha tendénsia atu haree justisa liuhosi de’it akordaun tribunál nian, lahó komprende oinsá desizaun sira-ne’e hetan.

“Molok ema buka justisa, ita presiza hasa’e konxiénsia no fahe informasaun ho sidadaun hotu-hotu, liuliu ita-nia foin-sa’e sira. Ema barak haree justisa liuhosi de’it desizaun sira tribunál nian, maibé sira laiha komprensaun kona-ba prosesu iha desizaun sira-ne’e nia kotuk. Ida-ne’e krusiál atu esplika sistema atu nune’e sidadaun sira, liuliu joven sira, bele komprende oinsá justisa formál funsiona.”

Semináriu ne’e fornese plataforma ida ne’ebé iha valór ba diálogu no reflesaun, hodi subliña nesesidade ba envolvimentu públiku hodi komprende no hametin sistema justisa iha Timor-Leste.